UZM.DR MUSTAFA TORUN
UZM.DR MUSTAFA TORUN
Giriş Tarihi : 30-11-2021 21:11
Güncelleme : 30-11-2021 21:30

1ARALIK DÜNYA AIDS GÜNÜ VE YAŞLILARDA ENFEKSİYONLAR

 

1988 yılından beri farkındalık yaratmak ve HIV/AİDS'den kaybedilen insanları anmak amacıyla belirlenen "1Aralık Dünya AİDS Gününde;" HIV/AİDS'le  ilgili bilgileri aktarmak ve halkı bu konuda bilinçlendirmek, ettiğimiz hipokrat yemini gereğince boynumuzun borcu diyorum.Şimdiye kadar dünyada 80 milyona yakın insanın HIV/AİDS'e yakalandığını,bunun yaklaşık yarısının bu nedenle kaybedildiğini,2020 yılında dünyada 40 milyon insanın HIV/AİDS'le yaşam sürdüğünü,2019'da ki bilgilerimize göre yaklaşık 700 bin kişinin bu nedenle öldüğünü belirtelim.Şimdiye kadar Türkiye'de ise 1985-2021(31 Ocak) HIV(+) olgu sayısının 26447 olup bunun1974'nin AİDS'li  olduğunu,yaklaşık beşte dördünün erkek,gerisinin kadın olduğunu bir yere not edelim.HIV/AİDS'in aşısının olmadığını da ayrıca vurgulamakta yarar var.Türkiyede HIV/AİDS ilaçlarına erişimin kolay olmasına rağmen tanıda zorlanma olduğunu, dolayısıyla sayıların düşük olduğunu söylemekte yarar var.
*
Özellikle sahibi olmayan ve dışlanan yaşlı grubunda en çok gözlenen HIV ve diğer enfeksiyonları tekrar gözden geçirmekte yarar var.
*
Pandemi sürecinde 65(+)  ve üzeri yaş grubu gün geçmiyor ki tartışılmasın.Dünya nüfusunun(7.8 milyar) %8'i bu gruba girmektedir. Bunların % 49'u kırsal kesimde yaşamaktadır. Ülkemizde ve dünyada giderek artan yaşlı nüfus, beraberinde birçok sorun getirdiği gibi, Enfeksiyon Hastalıklarında ve özellikle COVİD-19' da birçok değişiklik ve artış getirmiştir.Biz bu yazımızda teknik terminolojiden kaçınarak,yalın bir şekilde; 
1 ARALIK DÜNYA AIDS GÜNÜ  NEDENİYLE"HIV ENFEKSİYONU İLE ANTİRETROVİRAL(ANTİVİRAL TEDAVİ) ALAN YAŞLI  HASTALARDA" KORUYUCU HEKİMLİK İLKELERİ ÇERÇEVESİNDE SORULU YANITLI  TEMEL ÖNERİLERİMİZİ DİLE GETİRECEĞİZ.
*
✓HIV ENFEKSİYONU OLAN YAŞLILARDA (65 YAŞ VE ÜZERİ) NE GİBİ DEĞİŞİMLER OLUYOR?
✓NASIL YAŞAMLARINI DAHA KALİTELİ SÜRDÜREBİLİRLER?
✓NASIL YAŞAMLARINI UZATABİLİRLER?
Yaşlılıkta bağışıklık sisteminde; daha çok hücresel yanıt yetersizliği belirgin olmakla birlikte, buna paralel olarak hümoral (sıvısal) yanıtta da bozukluk olmaktadır.
✓YAŞLILIKTA HIV ENFEKSİYONU VE DİĞER ENFEKSİYONLARI KOLAYLAŞTIRAN ETKENLER NELERDİR?
•BAĞIŞIKLIK SİSTEM DEĞİŞİKLİKLERİ
• DOKU VE ORGANDA DEĞİŞİKLİKLER
• SÜREGELEN HASTALIKLAR
• SOSYAL ÇEVRE
✓YAŞLILIKTA DOKU VE ORGAN BOZUKLUKLARI NELERDİR?
• Mide asidinde azalma
• Bağırsak çalışmasında azalma
• Solunum sisteminde işlev bozukluğu
• Reflekslerde bozulma
• Derinin yağ ve su içeriği kaybı
• Yerel salgılamalarda azalma
• Böbrek ve karaciğer işlevinde azalma
• Rahim sarkması, mesane baloncukları, prostat büyümesi
• Kemik yoğunluğunda azalma
✓YAŞLILARDA EN SIK GÖRÜLEN SÜREGEN HASTALIKLAR NELERDİR?
•DM (Şeker hastalığı),
•KOAH,
•Ateroskleroz (Damar sertliği),
•Prostat hipertrofisi (Büyümesi),
•Dejeneratif (Kireçlenmeler) eklem hastalıkları, •Demans (Çökkünlük),
•Nörolojik sorunlar,
•Süregelen hastalıklarda kullanılan ilaçlar, 
•Hareketsizlik,
•Beslenme bozukluğu,
•Aspirasyon,
•İmmünosuresif (Bağışıklığı baskılayıcı) ilaç kullanımı,
•Kateter uygulaması,
•Eklem protezleri(Enfeksiyonları arttırıcı, ağırlaştırıcı rol oynarlar),
✓HIV ENFEKSİYONU OLAN VE DİĞER YAŞLILIRDA GÖRÜLEN ÖNEMLİ ENFEKSİYONLAR VE ÖZELLİKLERİ NELERDİR?
• Akciğer enfeksiyonları (Grip sonrası bakteriyel pnömoni, Aspirasyona bağlı pnömoni,Covid-19 pnömonisi),
• İdrar yolları enfeksiyonları,
• Tüberküloz(akciğer ve akciğer dışı),
• Sepsis (Kan zehirlenmesi),
•Zona,
•Habis kulak iltihabı...
✓HIV ENFEKSİYONU OLAN VE DİĞER YAŞLILARDA AĞIR SEYREDEN ENFEKSİYONLAR NELERDİR?
•Covid-19 Enfeksiyonu,
•Grip,
•Zatürree ve kana mikrop karışması,
• Bakteriyel menenjit,
*
✓HIV ENFEKSİYONU OLAN VE DİĞER YAŞLILARDA  GÖRÜLEN EN ÖNEMLİ ÖZELLİK NELERDİR? 
•Bulguların alışılmışın dışında olması,sinsi ve gizli seyretmesidir. ONUN İÇİN TEDAVİDE GEÇ KALMAYALIM!
*
✓HIV ENFEKSİYONU OLAN VE DİĞER YAŞLILARDA GÖRÜLEN ENFEKSİYON HASTALIKLARI KLİNİĞİNDE FARKLILIKLAR NELERDİR?
• Önceki halinde değişme
• Bilinçte bozulma ya da güçsüzlük
• Ateş düşüklüğü (%5-50) veya normaldeki ateş düzeyinde artma..
Ateşi belirlemek için günümüzde en iyi yöntem kulak zarından ölçüm yapmaktır.
*
✓HIV ENFEKSİYONU OLAN  VE DİĞER YAŞLI HASTALARIN TANISINDA ZORLUKLAR NELERDİR?
• Artrit'e (Eklem İltihabı) bağlı ense sertliği,
• KOAH/Süreğen tıkayıcı akciğer hastalığı)´da saptanan Akciğer sistem muayene bulguları,
• Kalp damar sisteminde yaşla beraber gelişen değişimlere bağlı üfürümler,
• Deride yaşla birlikte turgorun(Elastikiyetin) azalması,
• Beyaz küre (İltihap Hücreleri) artışı beklenenden düşük olabilir (%32-49 oranında ciddi enfeksiyona rağmen beyaz küre artışı olmadığı gözlenmiştir.),
• Pnömoni klasik bulgular dışında halsizlik, bilinç durumunda bozukluk, gibi bulgularla başlayabilir. Çarpıntı, solunum çekilmesi diğer bulgular olabilir.Covid-19 pnömonisinde bulgular sahada sinsi ve belirtisiz olabilir..
• İdrar yolu enfeksiyonlarında ateş olmayabilir. Bulantı, kusma, karın ağrısı, solunum güçlüğü ön planda gözlenebilir. İdrarda iltihap, yaşlı kadınlarda menopoz sonrası nedenlerle enfeksiyon olmadan da gözlenebilir.
• Tüberküloz; klasik bulgular dışında bulgular ve kilo kaybı görülebilir, Tüberküloz cilt testi, birincide negatif olabilir. Bir hafta sonra tekrarında (bazılarında 3. ve 4. tekrarında) pozitifleşebilmektedir.
*
✓HIV ENFEKSİYONU OLAN VE DİĞER YAŞLILARDA COVİD-19 VE DİĞER ENFEKSİYONLARIN ÖNLENMESİ İÇİN NELER YAPILMALI?
•Maske, mesafe ve hijyen(Özellikle Covid-19 ve diğer solunum yolu ile geçen enfeksiyonlarda)
• Düzenli sağlık kontrolü
• Beslenme
• Kronik hastalıkların tedavisi
• Deri ve mukoza bütünlüğünü koruma
• Vitaminler (A,E,C,B) ve mineraller (çinko)
• Aşılama (Tetanoz, difteri, zatürree, grip aşısı, özel durumlardaki aşılar)
*
İçinde yaşadığımız Korona pandemisi gözönünde bulundurularak, yukarıda saydığım temel değişimleri göz önüne alınıp, buna göre yön çizilmesi gerekir. Koruyucu Hekimliğin en önemli alanlarından biri olan yaşlıların enfeksiyonlardan korunması için temel olan; “Sağlıklı beslenme, hareket, sosyokültürel çevrenin düzenlenmesi, aşılama ve yaşlıların Eğitimi”dir. Bunların sağlanması için sağlığın kamulaştırılması ve biran önce Sosyalizasyonu gerekir. Hasta yaşlıların sağlıklı koşullarda tedavisi ve rehabilitasyonu altı çizilmesi gereken noktalardır.
*
HIV ENFEKSİYONU OLAN HASTALARIN YAŞAM SÜRESİNİ UZATMAK VE YAŞAM KALİTESİNİ ARTIRMAK İÇİN BİR ENFEKSİYON HASTALIKLARI UZMANI OLARAK NELERİ SÖYLEYEBİLİRİZ?
✓Herşeyden önce HIV/AİDS'li hastaları soyutlamayıp, dışlamayın.HIV enfeksiyonu olmuşsanız bu tutuma karşı mücadele edin,
✓Günün birinde bu enfeksiyonu almayacağınızı ve AIDS  olmayacağınızı kimse garanti edemez.Bu nedenle bununla ilgili bilgilerinizi güncelleyip arttırın,
✓Korunma yollarını iyi bilin ve çevrenize sağlıklı bilgileri aktarıp farkındalık yaratın,
✓HIV ile yaşayan yaşlılar ve diğer yaşlı bireyler; Mutlaka kilolarınıza dikkat edin,
✓Düzenli  ve yaşlarınıza uygun spor yapın(Yürüyüş,bisiklet,yüzme v.b.),
Düzenli,az, olabildiğince kaliteli beslenin(Sağlıklı beslenme için balık,badem, fındık, zeytinyağı, mevsim sebzeleri uygundur),
✓Sigarayı derhal bırakın(Sadece HIV enfeksiyonu olanlar değil herkesin bırakması gerekir.HIV Enfeksiyonu olan hastalarda normal bireylere göre akciğer kanseri olasılığı 2-4 defa, akciğer enfeksiyonu olasılığı 25 defa artar),
✓Yaşlandıkça süreğen hastalıklar artacağından,buna paralel olarak kullanılan ilaçlar da artar.Lütfen ilaç etkileşimlerinizi,kullandığınız HIV/AİDS ilaçları ile beraber hekiminize kontrol ettirin,
✓Yaşlılıkla beraber yalnızlık ve doğal olarak izolasyon süreci başlayabilir.Yeni arkadaşlar edinip sosyalleşin derim.
*
Uzun yıllar,hiçbir karşılık beklemeden Giresun AİDS SAVAŞIM DERNEĞİ KURUCU BAŞKANLIĞI yapmanın onuru ile bu virüs enfeksiyonunda alınan çok önemli mesafede bir damlacık katkımız varsa ne mutlu bizlere.Bugün ART alan 20 yaşındaki bir hastanın ART(Anti retroviral tedavi) tedavisi 
ile 78 yaşına kadar yaşaması bilimin ve özverili çalışan bilim insanlarının başarısıdır.Yaşamda en gerçek yol gosterici bilimdir.Bunu Covid-19 pandemisinde bizzat yaşadık.
*
Konuyu Nazım Hikmet Ustamız'ı anarak bitirelim. 

GÜNLERDEN PAZARDI,
VE CANIM CİĞERİM,
ONÜÇ YAŞINDAKİ İŞÇİ KERİM
HAPİSHANEYE GİDİYORDU
ZİYARETİNE HALİL AMCANIN

Dr. Mustafa Torun 
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji  Uzmanı

 

Sevgilerimle...

 UZM.DR MUSTAFA TORUN

UZM.DR MUSTAFA TORUN

DİĞER YAZILARI PANDEMİ RESMİ OLARAK ÜLKEMİZDE BİTİRİLDİ Mİ? 16-01-2022 18:33 BİR OF ÇEKSEK KARŞIKİ DAĞLAR YIKILIR MI? 12-01-2022 09:57 YURDUM İNSANI OMİKRONDAN SAPIR SAPIR HASTALANIP ÖLÜYOR.BİRİSİNİN VEYA BİRİLERİNİN UMURUNDA MI? 08-01-2022 10:27 AŞILARI ANLATIRKEN,TURCOVAC AŞISINI BİLİMSEL Mİ,YOKSA SİYASİ OLARAK MI TARTIŞALIM? 30-12-2021 23:36 MADENCİNİN ÇİLESİ NE ZAMAN BİTECEK?MEZARDA MI? 26-12-2021 07:40 MADENCİNİN ÇİLESİ NE ZAMAN BİTECEK?MEZARDA MI? 26-12-2021 07:40 MADENCİNİN ÇİLESİ NE ZAMAN BİTECEK?MEZARDA MI? 26-12-2021 07:40 PANDEMİNİN GELECEĞİ NE OLACAK? İŞİMİZ GERÇEKTEN ÇOK ZOR! 19-12-2021 20:55 OLGULAR ŞU AN TEPE YAPARKEN COVİD-19'UN PERDE ARKASI VE AŞI TARTIŞMALARI 12-12-2021 14:55 BUGÜN 4 ARALIK DÜNYA MADENCİLER GÜNÜ. 04-12-2021 15:41 1ARALIK DÜNYA AIDS GÜNÜ VE YAŞLILARDA ENFEKSİYONLAR 30-11-2021 21:11 ENFEKSİYONLAR 1-ARALIK DÜNYA AİDS GÜNÜ VE YAŞLILARDA 30-11-2021 21:10 FAVİPRAVİR İLACI UMARIM ARTIK COVİD-19 ENFEKSİYONU SAPTANAN  İNSANLARIN EVİNE BIRAKILMAZ! 27-11-2021 17:11 KADINA ŞİDDET AĞIR BİR SAĞLIK SORUNUDUR.ÇOK ACİL TEDAVİ EDİLMELİDİR! 25-11-2021 13:50 HEKİM GÖZÜYLE PANDEMİ SÜRECİNDE ÜLKEMİZDE ÖĞRETMENLİĞE TANISAL YAKLAŞIM 23-11-2021 23:11 HALKIN YOKSULLUĞU ARTARKEN,İNSANLARDA GİDEREK "UYUZ"  OLMAYA BAŞLADI. UYUZ NASIL BİR HASTALIK? 18-11-2021 21:18 GRİP AŞISI BEKLEYENLER NE ZAMAN AŞIYLA BULUŞACAKLAR? 11-11-2021 22:58 COVİD-19 ENFEKSİYONU BU HIZLA GİDERSE MARATONU ÖNDE BİTİRECEK GİBİ! 10-11-2021 08:18 SAĞLIKTA SOSYALİZASYON YASASININ MİMARI SEVGİLİ "NUSRET FİŞEK" HOCAMIZI SAYGI VE SEVGİ İLE ANIYORUZ 02-11-2021 10:09 CUMHURİYET NEDİR? CUMHURIYET KAVRAMINDAN NE ANLIYORUZ? 31-10-2021 13:09 SUYUN ÖNEMİ VE SU İLE BULAŞAN ENFEKSİYONLAR 23-10-2021 23:10 EL ELİ YIKAR,EL DÖNER KORONAYI YIKAR! 15-10-2021 23:47 ÖKSÜRÜK İLE BERABER MASKE,MESAFE,TEMİZLİK ÜÇLÜSÜ YAŞAMIMIZDAN ÇIKMAYACAK GİBİ... 09-10-2021 13:55 COVİD-19 ENFEKSİYONU TEDAVİSİNDE YENİ BİR ANTİVİRAL İLAÇ BİZLERİ UMUTLANDIRDI! 01-10-2021 16:39 HAVA KURŞUN GİBİ AĞIR. HEKİMLER TEKER TEKER İŞ BIRAKIYOR! SESİMİZİ DUYUN LÜTFEN! 30-09-2021 19:03 COVİD-19 ENFEKSİYONU SŪRECİNDE GRİP AŞISI BİLMECESİ 18-09-2021 10:03 KÜRESEL KAPİTALİZM İLE COVİD-19 VE   ENFEKSİYONLARIN YARIŞI 10-09-2021 07:23 GEBELİKTE COVİD-19 ENFEKSİYONU VE AŞILARI 08-09-2021 11:10 HANGİ AŞI? İNAKTİF AŞI MI? MRNA AŞISI MI? DERMAN ARARKEN DERDE Mİ DÜŞ OLDUK? 31-08-2021 09:52 TEHLİKELERİ GÖREBİLİYORMUSUNUZ? 21-08-2021 12:07 BOĞAZ AĞRISI İLE DELTA VARYANTI AÇISINDAN COVİD-19 ENFEKSİYONU 21-08-2021 12:05 BOĞAZ AĞRISI İLE DELTA VARYANTI AÇISINDAN COVİD-19 ENFEKSİYONU 16-08-2021 14:15 NEZLEYİM DEYİP GEÇMEDEN, DELTA VARYANTINI ASLA UNUTMAYALIM. KORONAVİRÜS VARYASYONLARINA DEVAM EDİYOR 07-08-2021 17:24 AŞI REDDİ İNSAN HAKKIMI? GÜLDÜRMEYİN BENİ 31-07-2021 16:05 28 TEMMUZ DÜNYA HEPATİT GÜNÜNÜ PANDEMİ ORTAMINDA SAKIN UNUTMAYALIM 27-07-2021 22:09 KARADENİZDEKİ SEL FELAKETİ SONRASI WEİL HASTALIĞINA DİKKAT! 22-07-2021 18:01 İKİ ÖNCÜ SOMA  MADEN İŞÇİSİ GÖZÜMÜZÜN ÖNÜNDE ADETA BİZE SİTEM EDEREK ÖLDÜLER..HUZUR  iÇiNDE UYUSUNLAR! 16-07-2021 00:45 ÜÇÜNCÜ DOZ AŞI YAPTIRALIM MI? BU NEREDEN ÇIKTI? 08-07-2021 17:27 DELTA VARYANTIMI MI? BİZE VIZ GELİR TIRS GİDER 07-07-2021 13:54
ARŞİV ARAMA