Dr. Mustafa Torun
İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı
mtorun3@gmail.com
ABD'li viroloji ve bağışıklık bilimi uzmanı “Jonas Edward Salk” 1954 yılında geliştirdiği çocuk felci aşısı sayesinde, milyonlarca çocuğun yaşamını iyileştirmiş bir bilim insanıdır…
Salk'ı bu denli özel kılan nedenlerden biri de geliştirdiği aşıdan herhangi bir maddi kazancı olmamış yani patent hakkı almamış olmasıdır...
Aşının insanlığa ait olduğunu belirterek "Güneşi patentleyebilir misiniz? diye sormuştur"…
Ülkemizde ise bırakın aşıyı ücretsiz bulmayı, ücretli bile bulamadığımız oluyor…
Aşı konusunda dünyaya örnek olan ülkemiz maalesef bu konuda bile çok mesafe kaybetmiştir…
Bir hekim ve infeksiyoncu olarak “Polio” hastalığınının yani “Çocuk Felc”i hastalığının ve onu önleyen “Polio Aşısın” ne kadar önemli olduğunu anlatmaya çalışsam sayfalar yetmez…
Çocuk Felci, tıbbi adıyla Poliomyelit, “Poliovirüsün” neden olduğu, sinir sistemini tutarak kalıcı felce yol açabilen bulaşıcı bir hastalıktır…
Genellikle ağız yoluyla vücuda giren virüs, bağırsaklarda çoğalarak sinir hücrelerine zarar verdiğini unutmayalım...
“Çocuk Felci”yada poliomyelit kısa adıyla polio, Dünya Sağlık Asamblesi’nin 1988 yılında ortadan kaldırmayı taahhüt ettiği, polio virusunun neden olduğu, daha çok beş yaş altındaki çocukları etkileyen ve kalıcı felç yapabilen bir hastalık olduğunu tekrar vurgulayalım...
Hasta kişilerin dışkısı ile etrafa yayılan virus su ve gıdalar aracılığıyla sağlıklı kişilere bulaşır…
Hastalanan çocukların bir kısmında kalıcı felçler gelişir ve ömür boyu yaşantılarını etkilerken, felç gelişen çocukların %5-10’u solunum kaslarının felç olması ile hayatını kaybeder…
Dünya Sağlık Örgütü(DSÖ) Avrupa Bölgesi 2002 yılında çocuk felcinden arınmış ilan edilmiş ve o tarihten bu yana her yıl bu statüyü korumuştur...
Vahşi çocuk felci virusu olguları, 1988’den bu yana %99’un üzerinde azalarak, 125’ten fazla endemik ülkede tahmini 350 000 olgudan 2021’de bildirildiği üzere 6 olguya düşmüştür…
Vahşi polio virusunun üç türünden (tip 1, tip 2 ve tip 3) biri olan tip 2 1999’da, tip 3 ise 2020’de ortadan kaldırılmıştır...
2022 itibarıyla belli bölgede olan yani endemik vahşi çocuk felci virusu olan “tip 1” iki ülkede varlığını sürdürmektedir. Bunlar Pakistan ve Afganistandır…
Çocuk felcinden arınmış bir gelecek sağlamak amacıyla yüksek aşılama kapsamının sürdürülmesi, virusun varlığını tespit etmek için yüksek kalitede veri toplanması yani surveyans uygulanması ve salgın durumunda müdahale çabalarının sürdürülmesi şarttır..
Tüm çocukları bu yıkıcı hastalıktan korumaya yönelik polio aşısının önemi konusunda farkındalık yaratmak ve çocuk felcinin ortadan kaldırılmasına katkı sunan ebeveynleri, sağlık profesyonellerini ve gönüllüleri kutlamak için her yıl 24 Ekim’de Dünya Polio Günü kutlanmaktadır…
*AŞILAR YAŞAMSALDIR!..
*AŞILAR KORUYUCU HEKİMLİK ALANIN EN ÖNEMLİ ÖGESİDİR!..
*AŞI REDDİ GRUPLARI BİLİM DİŞİDİR!..
Sözlerimi Henüz dokuz aylıkken çocuk felci hastalığına yakalanarak sağ bacağında kalıcı bir felç oluşan çok sevdiğim, anısı önünde saygı duyduğum “Edip Akbayram’ın” çok güzel okuduğu “Akdırma Gönül” türküsü ile bitireyim…
Dışarda deli dalgalar
Gelir duvarları yalar
Seni bu sesler oyalar
Aldırma gönül aldırma
Sevgiler…
