Tıbbın babası olarak andığımız HİPOKRAT; günümüzden yaklaşık 2.500 yıl önce, tüm hastalıkların bağırsakta başladığına dikkat çekmiş. Biz yıllarca bu gerçeği fazla önemsemedik. Ama modern çağda dönüp dolaşıp, kadim bilgeliğin uzun yıllar önce söylediğine geldik. Bugün BAĞIRSAK MİKROBİYATASI en çok tartışılan sağlık konusu…
Gelelim geçenlerde yayınlanan ülkemiz sağlık verilerine…
Boy ve kilo değerleri kullanılarak hesaplanan vücut kütle indeksi incelendiğinde; 15 yaş ve üzeri OBEZ bireylerin oranı 2022 yılında %20,2 iken, 2025 yılında %21,8 olmuş. Yani giderek artmış. Avrupa sıralamasında başlardayız…
Cinsiyet ayrımında bakıldığında; 2025 yılında kadınların %24,8'inin obez ve %32,2'sinin obez öncesi, erkeklerin ise %18,7'sinin obez ve %43,1'inin obez öncesi olduğu görülmüş. Yazık ki ne yazık!..
Aktivite yapmayan erkeklerin oranı 2022 yılında %85.3 iken, 2025 yılında %83.5 olmuş…
Kadınlarda ise bu oran %92.7'den %89.7'ye gerilemiş…
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yetişkinlerin haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik fiziksel aktivite yapması önerilmektedir...
Buna göre, haftada 150 ile 300 dakika arası fiziksel aktivite yapanların oranı 2025 yılında erkeklerde %4.1, kadınlarda %2.7 olmuş…
Fiziksel işlev açısından zorluk yaşama durumları değerlendirildiğinde; merdiven inip çıkmada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda %8.3, erkeklerde ise %3.7 ile ilk sırada yer almış…
Öğrenme veya hatırlamada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda %5.4, erkeklerde %2.8 olurken; yürümede zorluk yaşayanların oranı kadınlarda %5.6, erkeklerde %2.8 olmuş…
Çocuklarda son 6 ay içerisinde görülen hastalık türleri incelendiğinde, 2025 yılında 0-6 yaş grubunda en çok %28.5 ile üst solunum yolu enfeksiyonu görülmüş. Bunu sırasıyla, %24.0 ile ishal ve %5.2 ile alt solunum yolu enfeksiyonu izlemiş...
2025 yılında 7-14 yaş grubunda da %24.6 ile üst solunum yolu enfeksiyonu ilk sırada yer almış. Bunu sırasıyla; %16.4 ile ishal, %8.2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları izlemiş…
Son 12 ay içerisinde 15 yaş ve üzeri bireylerde görülen hastalık türleri incelendiğinde, bel bölgesi problemleri 2022 yılında %24.6 iken 2025 yılında da %24.3 ile ilk sırada yer almış. Bunu sırasıyla; 2025 yılında %16.9 ile hipertansiyon, %16.7 ile boyun bölgesi problemleri, %11.9 ile şeker hastalığı, %10.1 ile yüksek kanyağları izlemiş…
Her gün tütün ürünü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı; 2022 yılında %28.3 iken, 2025 yılında artarak %30.1 olmuş. Bu oranın 2025 yılında erkeklerde %42.9, kadınlarda ise %17.5 olduğu tespit edilmiş. Tütün ürünü kullanmayan bireylerin (bırakanlar ve hiç kullanmayanlar) oranı ise; 2022 yılında %68.0 iken, 2025 yılında azalarak %66.8 olmuş…
Son 12 ay içerisinde alkol kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında %12.1 iken 2025 yılında artarak %12.6 olmuş. Bu oranın 2025 yılında erkeklerde %18.7, kadınlarda ise %6.6 olduğu tespit edilmiş...
Alkol kullanmayan bireylerin (daha önce kullanan ve hiç kullanmayanlar) oranı ise, 2022 yılında %87.9 iken, 2025 yılında azalarak %87.4 olmuş…
Son 1 yıl içerisinde 40 yaş ve üzeri kadınlarda mamografi çektirenlerin oranı 2022 yılında 10.8 iken, 2025 yılında %16.7 olmuş. 40 yaş ve üzeri kadınlarda hiç mamografi çektirmemiş olanların oranı ise 2025 yılında %42.4 olmuş…
15 yaş ve üzeri kadınlarda son 1 yıl içerisinde SMEAR testi yaptıranların oranı 2022 yılında %7.2 iken, 2025 yılında %11.8 olmuş…
15 yaş ve üzeri kadınlarda hiç smear testi yaptırmamış olanların oranı 2025 yılında %59.0 olmuş…
Sonuç ve Önerilerimiz?
Son 25 yolda uygulanan dışa bağımlı, neoliberal, faşizan politikalar gereği koruyucu Hekimlik ilkeleri askıya alınarak, halkın sağlığı Mutlak Butlan sürecine sokulmuş, insanlar hekime ulaşamadan gözlerini yummaya başlamışlardır. Garipler nerede akşam etmiştir? Bilemiyoruz. Kahrolmamak elde değil…
Sağlık ta olsa, sorunun çoğu siyasi olup, çözümü de siyasidir. Halkın sorunlarına sahip çıkmasıdır…
Sözlerimi Enver Demirbağ’dan alınma güzel bir Elazığ türküsü ile bitirelim…
“Yine geldi akşamlar
Evli evine gider
Bağlar gazeli
Garip nerde akşamlar
Avşar güzeli”
Sevgiler…
Dr. Mustafa Torun